Streszczenia wykładów

Home / Streszczenia wykładów

„INTERDYSCYPLINARNE OBLICZA DERMATOLOGII”
BYDGOSZCZ, 13-15 PAŹDZIERNIKA 2016

TYTUŁ: Terapia personalizowana u chorych na łuszczycę – czy jest potrzebna?
AUTORZY: Prof. dr hab. n. med. Zygmunt Adamski, Dr hab. n. med. Agnieszka Osmola – Mańkowska, Dr n. med. Ewa Teresiak – Mikołajczak
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Pracownia Łuszczycy i Nowoczesnych Terapii w Dermatologii, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań

STRESZCZENIE:
Rozwój nauki i nowych technik badań molekularnych, przyczynił się do lepszego poznania molekularnych podstaw patogenetycznych wielu chorób, w tym również łuszczycy. Koncepcja medycyny personalizowanej jest nowym indywidualnym podejściem do procesu diagnostyczno-leczniczego, które pozwala na zastosowanie terapii celowanej. Obecnie największe osiągnięcia tzw. medycyny szytej na miarę znajdują zastosowanie w onkologii klinicznej czy hematologii. W leczeniu chorób skóry terapia celowana jest stosowana w czerniaku, nieczerniakowych nowotworach skóry czy chłoniakach.
Personalizowane podejście do terapii chorób wielogenowych takich jak łuszczyca jest jednak bardziej skomplikowane. W ostatnich dwóch dekadach dokonał się ogromny postęp w zrozumieniu podłoża genetycznego łuszczycy, a poznanie poszczególnych szlaków immunopatogenetycznych skutkowało powstaniem nowych skutecznych leków biologicznych. Obecnie celem terapii zindywidualizowanej jest wyodrębnienie grup pacjentów pod względem danej cechy genetycznej, u których odpowiedź na daną terapię będzie najlepsza przy najmniejszym ryzyku działań niepożądanych. Wiedza taka pozwoli pośrednio również na redukcję kosztów leczenia.


TYTUŁ: Choroby włosów u dzieci.
AUTOR: Dr hab. n. med. Wojciech Baran, prof. nadzw.
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ul. Chałubińskiego 1, 50-368 Wrocław, Tel. (071) 784-22-86, 784-22-87, 327-09-41, Fax 327-09-42

STRESZCZENIE:
Choroby włosów, a zwłaszcza łysienie u dzieci i młodzieży są częstym problemem z jakim stykają się lekarze dermatolodzy. W swojej prezentacji omawiam najczęstsze dermatozy związane z łysieniem u dzieci – grzybicę skóry owłosionej głowy, łysienie plackowate, telogenowe i trichotillomanię. Są to jednostki chorobowe, które mają znaczący wpływ na jakość życia małych pacjentów i rodziców, a ich leczenie powinno brać pod uwagę także ten aspekt. Należy też pamiętać o tym, że czynniki psychologiczne mogą uruchamiać proces chorobowy np. w przypadku łysienia plackowatego lub telogenowego. Szczególny nacisk został położony na najnowsze informacje dotyczące diagnostyki i leczenia tych chorób.


TYTUŁ: Chirurgia mikrograficzna Mohsa – spersonalizowana terapia chirurgiczna nowotworów skóry?
AUTORZY: Dr hab. n. med. Andrzej Bieniek (1)(2), Dr n. med. Zdzisław Woźniak (1)(2), Dr n. med. mgr. inż. biotechnologii. Maria Kozioł (1),(2)
AFILIACJA:
(1)Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Jacek Szepietowski
(2) Centrum Chirurgii Plastycznej i Dermatologicznej „Klinika Bieniek”

STRESZCZENIE:
Chirurgia Mohsa, polega na etapowym, nakierowanym histologicznie wycięciu guzów nowotworowych. Autorzy prowadzą leczenie tą metodą od roku 1994. Metoda opiera się na wycięciu guza z marginesem zależnym od faktycznego zasięgu nacieków nowotworu, stwierdzanego w obiektywnych śródoperacyjnych badaniach histopatologicznych, a nie na zastosowaniu z góry założonego marginesu bezpieczeństwa. Wymaga specyficznej techniki chirurgicznej, histologicznej, oraz dokładnej komunikacji między personelem sali operacyjnej i pracowni histopatologicznej. Badania histopatologiczne marginesów wycięcia dotyczą ich całości i są wykonywane na dużych powierzchniach, co wymaga specyficznego oprzyrządowania i umiejętności. Autorzy posiłkują się rozwiązaniami technicznymi zaczerpniętymi z zagranicznych ośrodków, jak i opracowanymi przez siebie. Obejmują one technikę zamrażania tkanek w ciekłym azocie, pozwalającą na szybkie uzyskanie rozległych preparatów histologicznych jak najbliżej powierzchni zamrożonego bloczka (przy użyciu opatentowanego przez siebie aparatu), własną technikę przyspieszonego barwienia tkanek H&E (4 min. 54 sek.), cyfrową dokumentację graficzną obrazującą guz i jego okolice, pozwalającą na mapowanie nacieków nowotworu i ułatwiającą lokalizację jego nieusuniętych fragmentów.


TYTUŁ: Zaburzenia neuropsychiatryczne w chorobach dermatologicznych: związek z obrazem klinicznym i leczeniem
AUTORZY: Prof. dr hab. n. med. Alina Borkowska1, Dr n. med. Luiza Marek2
AFILIACJA:
1Katedra i Zakład Neuropsychologii Klinicznej CM UMK
2Katedra Dermatologii, Chorób Przenoszonych Drogą Płciową i Immunodermatologii CM UMK

STRESZCZENIE:
Współczesne badania wskazują na znacznie zwiększone ryzyko występowania zaburzeń neuropsychiatrycznych, szczególnie depresji, zaburzeń lękowych i psychotycznych oraz dysfunkcji poznawczych u pacjentów z chorobami dermatologicznymi, szczególnie o podłożu autoimmunologicznym. Z drugiej strony choroby psychiczne stanowią czynnik zwiększonego ryzyka wystąpienia chorób dermatologicznych. Istnieje też związek pomiędzy nasileniem objawów neuropsychiatrycznych, a przebiegiem, obrazem klinicznym i efektywnością leczenia chorób skóry. Zależności takie najczęściej obserwuje się w łuszczycy i w niektórych chorobach tkanki łącznej. Stwierdzono, że odpowiedzialne są za to wspólne mechanizmy neurobiologiczne chorób dermatologicznych i psychicznych, a także działaniem czynników biologicznych, głównie prozapalnych, które w znacznym stopniu odpowiadają za neuropsychiatryczną postać choroby dermatologicznej. Stwierdzono np. istotne zależności pomiędzy stężeniem interleukin (szczególnie 6), TNF-alpha, INF-gamma, kortyzolu i wyznaczników stresu oksydacyjnego (np. oksygenazy hemowej), a nasileniem zaburzeń psychiatrycznych i zmian skórnych w tych chorobach. Zaburzenia neuropsychiatryczne mogą również być wywołane leczeniem chorób skóry, np. za pomocą izotretynoiny w ciężkich postaciach trądziku, leków kortykosteroidowych, natomiast mniejsze ryzyko tych zaburzeń.


TYTUŁ: Zastosowanie mezoterapii w leczeniu chorób skóry owłosionej głowy
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Grażyna Broniarczyk – Dyła
AFILIACJA: Gabinet Dermatologii i Kosmetyki Lekarskiej „Dermalar” – Łódź
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku. Wydział Nauk o Zdrowiu – kierunek Kosmetologia

STRESZCZENIE:
Mezoterapia znajduje szerokie zastosowanie w medycynie, również w dermatologii. Jest stosowana między innymi w leczeniu chorób skóry owłosionej głowy, także jako metoda wspomagająca inne stosowane terapie, zwłaszcza w: łysieniu telogenowym, plackowatym, androgenowym, często z towarzyszącym mu nasilonym łojotokiem. W pracy przedstawiono wyniki własnych doświadczeń, które potwierdziły skuteczność zastosowania mezoterapii w leczeniu chorób owłosionej skóry głowy, zwłaszcza łysienia telogenowego, androgenowego, również ze współistniejącym łojotokiem, a także łysienia plackowatego, zwłaszcza jego odmiany zwykłej. Również w cięższych jego odmianach tj. odmianie całkowitej i uogólnionej stosuje się mezoterapię, często w połączeniu z innymi metodami. Własne wyniki badań potwierdziły dobre efekty po mezoterapii z zastosowaniem osocza bogatopłytkowego. Nadal dużym problemem pozostaje fakt, że w literaturze fachowej jest zbyt mało doniesień potwierdzających wyniki leczenia mezoterapią badaniami farmakokinetycznymi, ustaleń dopuszczalnych stężeń stosowanych substancji czynnych, składu preparatów mieszanych oraz bezpieczeństwa ich stosowania.


TYTUŁ: Aspekty psychologiczne i historia dermatologii estetycznej
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Grażyna Broniarczyk – Dyła
AFILIACJA: Gabinet Dermatologii i Kosmetyki Lekarskiej „Dermalar” – Łódź
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku. Wydział Nauk o Zdrowiu – kierunek Kosmetologia

STRESZCZENIE:
Zainteresowanie własnym wyglądem i motywacje do jego poprawy towarzyszyły ludziom od zarania dziejów. W pracy przedstawiono psychologiczne aspekty tego zjawiska. Standardy atrakcyjności zdaniem psychologów nie są uwarunkowane jedynie kulturowo. Istotną rolę odgrywa przekonanie, że osobom atrakcyjnym przypisuje się pozytywne cechy. W przeszłości defekty fizyczne utożsamiano z karą za grzechy bądź ze złem. U pacjentów po zabiegach poprawiających wygląd zewnętrzny lub z dobrymi efektami leczenia klinicznego występują wyraźne korzystne zmiany w zakresie funkcjonowania psychicznego i społecznego. Ze względu na przywileje związane z urodą sztuka upiększania i pielęgnacji ciała towarzyszyła człowiekowi od dawna. Od czasów starożytnych, w zależności od kraju i kultury, zarówno mężczyźni, jak i kobiety stosowali różnorodne techniki poprawiające swój wygląd. W 1932 roku odbył się I Międzynarodowy Kongres Historii Medycyny w Bukareszcie, gdzie wprowadzono pojęcie kosmetologii, której synonimem stała się dermatologia estetyczna. Od roku 1973 zaczęły powstawać Towarzystwa Medycyny Estetycznej w Europie. Medycyna estetyczna do Polski dotarła w latach 90. XX wieku. Stowarzyszenie Lekarzy Dermatologów Estetycznych zostało powołane w 1999 roku, a od 2000 roku przy Polskim Towarzystwie Dermatologicznym działa Sekcja Dermatologii Estetycznej, licząca ponad 500 członków.


TYTUŁ: Czy choroby endokrynologiczne mogą powodować zaburzenia wzrostu włosów?
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Ligia Brzezińska – Wcisło
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

STRESZCZENIE:
Często zmiany skórne i przydatków wyprzedzają wystąpienie innych symptomów endokrynopatii. W niedoczynności tarczycy włosy są szorstkie, łamliwe, występuje rozlane łysienie. W nadczynności tarczycy włosy są cienkie, jedwabiste a łysienie jest słabo zaznaczone. W nadczynności przytarczyc włosy łamią się ponad powierzchnią skóry i wypadają wszędzie a w niedoczynności dodatkowo siwieją. W niedoczynności przysadki występuje brak owłosienia wszędzie z wyjątkiem owłosionej skóry głowy. W nadczynności przysadki owłosienie jest z reguły wzmożone, włosy są grube, przetłuszczone oraz występuje przedwczesne siwienie. W nadczynności kory nadnerczy występuje hipertrichoza poza skórą głowy a na głowie stwierdza się znaczne przerzedzenie.

Cukrzyca również może powodować zaburzenia trichologiczne (łysienie).Pacjenci leczeni insuliną mniej skarżą się na wypadanie włosów. U chorych z cukrzycą niewyrównaną łysienie występuje najczęściej w 3 i 4 dekadzie życia wraz z nasilonym łojotokiem. Leczenie polega na wyrównaniu zaburzeń endokrynologicznych, a przebieg kliniczny koreluje z poprawą w zakresie choroby podstawowej.


TYTUŁ: Choroby pęcherzowe w laryngologii – dylematy diagnostyczne.
AUTOR: Dr hab. n. med. Paweł Burduk, prof. nadzw.
AFILIACJA: Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej CM UMK

STRESZCZENIE:
Autoimmunologiczne choroby pęcherzowe cechuje powstawanie wykwitów pęcherzowych najczęściej na błonach śluzowych jamy ustnej lub gardła z jednoczesnym lub późniejszym zajęciem skóry. Pojawiające się autoprzeciwciała skierowane są przeciwko cząsteczkom mającym za zadanie przytwierdzanie komórek warstwy kolczystej nabłonka do pozostałych warstw. Ich niszczenie przez autoprzeciwciała powoduje powstawanie pęcherzy w błonie śluzowej.

Obraz kliniczny choroby zależy od miejsca działania czynnika autoimmunologicznego i jego budowy a to warunkuje różnorodność postaci schorzeń występujących w laryngologii. Przyczyną powstawania owrzodzeń w obrębie jamy ustnej, gardła czy też krtani może być: pęcherzyca zwykła, pemfigoid błon śluzowych, nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka i linijna IgA dermatoza pęcherzowa.

Rozpoznanie i podjęcie skutecznego leczenia wymaga wykonania badania histopatologicznego, immunofluorescencyjnego i immunologicznego, a przede wszystkim świadomości interdyscyplinarności schorzenia.


TYTUŁ: Blizny: nowe propozycje leczenia przy wykorzystaniu roztworu TCA/H2O2
AUTOR: Rossana Castellana
AFILIACJA: Dyrektor naukowy Laboratorium medyczno-kosmetycznego GPQ Srl w Trieście, Docent w Katedrze Kosmetologii na Wydziale Dermatologii i Wenerologii UM w Trieście, lekarz medycyny estetycznej w prywatnych praktykach lekarskich w Trieście i Treviso

STRESZCZENIE:
Blizny, niezależnie od ich etiologii (chirurgiczne, pozapalane, pourazowe itp.) stanowią u pacjentów obu płci jeden z większych problemów estetycznych, z którym lekarzowi specjaliście dermatologii lub chirurgii przychodzi się zmierzyć.

Dziś uzyskujemy satysfakcjonujące rezultaty, mimo, ze nie zawsze problem blizny zostaje definitywnie rozwiązany. Mamy do dyspozycji nowoczesny sprzęt i technologie, które pomagają nam w profilaktyce rozwoju cheloidów w obrębie uszkodzenia skóry.

Autorka przedstawia własne doświadczenia w stosowaniu materiału medycznego opartego na roztworze TCA/H2O2 jako monozabieg w leczeniu świeżych blizn lub w połączeniu z metodami fizycznymi jak laser lub needling w leczeniu starych blizn. Przedstawione zostaną doskonałe rezultaty zabiegów łączonych w porównaniu z rezultatami po zabiegach wykonywanych osobno.


TYTUŁ: Estetyka w onkologii: raport z 4 Międzynarodowej Konferencji GIST w Trieście (Włochy) – 25 czerwca 2016
AUTOR: Rossana Castellana
AFILIACJA: Dyrektor naukowy Laboratorium medyczno-kosmetycznego GPQ Srl w Trieście, Docent w Katedrze Kosmetologii na Wydziale Dermatologii i Wenerologii UM w Trieście, lekarz medycyny estetycznej w prywatnych praktykach lekarskich w Trieście i Treviso

STRESZCZENIE:
Naszym zamiarem było zmierzenie się z tematem, z którym coraz częściej mamy do czynienia. Odzyskanie zdrowia psycho-fizycznego u chorego, które sprowadza się również do poprawy wyglądu i co za tym idzie relacji społecznych pacjenta.

Medycyna estetyczna ze swoim podejściem do pacjenta neoplastycznego okazuje się być dużą pomocą, zarówno podczas jak i po zakończeniu specyficznego leczenia chemio czy radioterapii.

Kongres zgromadził ponad 120 uczestników lekarzy, onkologów, chirurgów, liczne grono zagranicznych wykładowców (Hiszpania, Polska, Ukraina, Brazylia), którzy wzbogacili swoimi doświadczeniami dyskusje.

Konferencja poprzedzona była multidyscyplinarnym spotkaniem okrągłego stołu z udziałem 20 uczestników, którego celem było ustalenie pierwszych wytycznych do ścisłej przyszłej współpracy pomiędzy różnymi specjalistami zajmującymi się w sposób całościowy pacjentem neoplastycznym.

Autorka przedstawi najważniejsze wnioski i doświadczenia tegorocznej edycji konferencji.


TYTUŁ: Trądzik ludzi dorosłych – czynniki, które wpływają na przebieg i nawroty choroby.
AUTOR: Dr n. med. Ewa Chlebus1, Dr n. ekonom. Marcin Chlebus2.
AFILIACJA: 1. NZOZ NOVADERM Warszawa, 2. Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa.

STRESZCZENIE:
W ostatnich latach ukazało się wiele publikacji analizujących problem TLD, czyli trądziku osób w wieku powyżej 25 lat. Świadomość, że TLD staje się jednym z kluczowych schorzeń leczonych w gabinetach dermatologicznych spowodowała zainteresowanie ważnych światowych ośrodków dermatologicznych. Dzięki temu w ciągu ostatnich 20 lat udało się opisać jego objawy kliniczne oraz usystematyzować metody leczenia. Pomimo to, z doświadczenia codziennej praktyki, wynika, że pacjenci chorzy na TLD stanowią często wyzwanie dla lekarza prowadzącego. TLD to długotrwająca choroba o niekontrolowanych zaostrzeniach i nieprzewidywalnych nawrotach; jest dużym obciążeniem, szczególnie dla kobiet. Objawy tej choroby towarzyszą pacjentom przez wiele lat dorosłego życia.

Celem badania było poszukiwanie czynników, które mogą wpłynąć na złagodzenie objawów i skrócenie trwania TLD. W tym celu przeprowadzono szczegółowe badanie grupy 111 polskich pacjentów chorych na TLD. Analizowano obraz kliniczny chorych, stosowane przez nich do tej pory kuracje przeciwtrądzikowe, potencjalne środowiskowe czynniki ryzyka oraz cechy trądziku młodzieńczego (TM), które mogą mieć wpływ na wystąpienie TLD.


TYTUŁ: Trądzik wieku dziecięcego
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Iwona Flisiak
AFILIACJA: Klinika Dermatologii i Wenerologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

STRESZCZENIE:
Trądzik pospolity dotyczy 80%-100% populacji w wieku od 11 do 30 lat. Szczyt zapadalności u dziewcząt przypada na 14-17 r.ż., a u chłopców na 16-19 r.ż. Trądzik występuje przede wszystkim u osób w okresie dojrzewania, jednak coraz częściej rozpoznaje się go również u małych dzieci. W zależności od wieku dziecka, wyróżnia się trądzik noworodkowy, niemowlęcy, wczesnodziecięcy i przedpokwitaniowy.

Trądzik noworodkowy pojawia się w pierwszych 4 tygodniach życia dziecka. Choroba ma zazwyczaj przebieg łagodny, samoograniczający się i nie wymaga leczenia. Przebieg trądziku w okresie niemowlęcym jest bardziej zróżnicowany, niesie ryzyko bliznowacenia, może utrzymywać się kilka lat, a czasami może przetrwać aż do okresu dojrzewania. Trądzik wczesnodziecięcy dotyczy dzieci w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym. Objawy trądziku w tym okresie powinny wzbudzić podejrzenie hiperandrogenizmu i skłonić do dalszej diagnostyki hormonalnej. Trądzik przedpokwitaniowy może być pierwszym objawem dojrzewania płciowego.

Trądzik w wieku dziecięcym może prognozować wystąpienie cięższych postaci choroby w okresie młodzieńczym. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia u małych dzieci może zapobiec bliznowaceniu oraz zaburzeniom emocjonalnym w przyszłości.


TYTUŁ: Zapalenie skóry powiek – trudności diagnostyczne i terapeutyczne
AUTOR: Dr n. med. Alina Jankowska – Konsur
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, ul. Chałbińskiego 1

STRESZCZENIE:
Zmiany skórne wokół powiek są często spotykanym schorzeniem w praktyce dermatologicznej. Diagnostyka różnicowa swędzących lub bolesnych, rumieniowych, rumieniowo-złuszczających lub obrzękowych wykwitów na powiekach nierzadko jest dużym wyzwaniem dla lekarzy specjalistów, przede wszystkim w dziedzinie dermatologii i alergologii. Wśród najczęstszych chorób skóry zajmujących powieki wymienia się atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy alergiczny lub z podrażnienia, powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry, trądzik różowaty, łuszczyca. Podstawą diagnostyki jest przede wszystkim dokładnie zebrany wywiad chorobowy, umożliwiający wybór dalszych badań dodatkowych (poziom IgE w surowicy krwi, testy płatkowe, testy skórne z aeroalergenami). Leczenie jest uzależnione od jednostki chorobowej, jednak zawsze należy pamiętać o specyfice delikatnej skóry wokół oczu (emolienty, wstrzemięźliwe stosowanie preparatów zawierających glokokortykosteroidy i antybiotyki).


TYTUŁ: Łuszczyca wieku dziecięcego jako problem diagnostyczny i terapeutyczny
AUTOR: Dr n. med. Monika Kapińska – Mrowiecka
AFILIACJA: Oddział Dermatologii Szpital Specjalistyczny im. S. Żeromskiego, Kraków

STRESZCZENIE:
Łuszczyca wieku dziecięcego różni się od łuszczycy dorosłych zarówno obrazem klinicznym, przebiegiem jak i stosowanymi metodami leczenia. Dziewczynki chorują dwa razy częściej. W wieku noworodkowym i niemowlęcym (częstość około 2%) zmiany zlokalizowane w okolicy pieluszkowej wymagają różnicowania z atopowym zapaleniem skóry,łojotokowym zapaleniem skóry, wyprzeniem dożdżakowym i pieluszkowym zapaleniem skóry. Zachorowania do 10 rż stanowią około 10% przypadków i są to najczęściej postaci wysiewne łuszczycy kroplistej,prowokowane zakażeniami bakteryjnymi (angina paciorkowcowa) lub wirusowymi(ospa,różyczka,półpasiec,grypa).Wczesne wystąpienie łuszczycy u dzieci stanowi zły objaw prognostyczny ponieważ może poprzedzać ciężki nawrotowy przebieg choroby lub wystąpienie ciężkich postaci jak łuszczyca krostkowa, stawowa lub erytrodermiczna. Leczenie obejmuje miejscowe preparaty keratolityczne ,przeciwzapalne (miejscowe glikokortykosterydy , inhibitory kalcyneuryny) i emolienty.Preferowana jest u dzieci starszych fototerapia wąskopasmowa UVB.Leczenie systemowe ciężkich postaci obejmuje retinoidy (acitretynę) cykosporynę i metotrexat rzadziej leki biologiczne.Konieczna jest współpraca z psychologiem z powodu obniżenia CDLQI.Omówiono zalety i ograniczenia stosowanych metod leczenia w odniesieniu do analizy własnych obserwacji klinicznych.


TYTUŁ: Rola dermatologa w rozpoznawaniu i leczeniu łuszczycowego zapalenia stawów
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Andrzej Kaszuba
AFILIACJA: Klinika Dermatologii, Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

STRESZCZENIE:
Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), powszechnie znane wśród dermatologów pod nazwą łuszczycy stawowej (psoriasis arthropathica) to zapalna, seronegatywna spondyloartropatia, w przebiegu której w surowicy chorych nie wystepuje tzw. czynnik reumatoidalny (rheumatoid factor, RF) w klasie immunoglobulin M (IgM). Częstość występowania tej choroby w Europie i USA wynosi 0,04 do 0,67 % ogólnej populacji (15 000 do 250 000 chorych). Dotyczy on 25 % populacji chorych na łuszczycę.

Cechy charakterystyczne łuszczycowego zapalenia stawów, w ocenie których rola lekarza dermatologa wydaje się bardzo istotna to:

  • początek choroby w 30-50 r.ż. lub postaci młodzieńczej w 9-12 r.ż.
  • stosunek zachorowań kobiet do mężczyzn 1:1
  • związek z układem HLA-B27
  • wpływ czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych
  • wywiad rodzinny dodatni u 40 % chorych
  • częste zajmowanie płytek paznokciowych palców rąk i stóp
  • zwykle brak korelacji pomiędzy rozległością zmian skórnych a występowaniem zmian stawowych.

Lekarz dermatolog diagnozujący chorego z ŁZS powinien zwrócić uwagę na częstsze kojarzenie ŁZS z łuszczycą zwykłą, odwróconą, krostkową oraz paznokci. Należy pamiętać, iż u 68 % chorych zmiany stawowe poprzedzają łuszczycę skóry, a u 16% chorych zmiany skórne i stawowe występują równocześnie.

W przebiegu ŁZS może rozwinąć się depresja, objawy gorączkowe, zapalenie naczyniówki i tęczówki, wady zastawki aortalnej czy emyloidoza. W związku z tym konieczne jest przeprowadzenie konsultacji reumatologa, okulisty, kardiologa, internisty lub pediatry w wybranych przypadkach.

ŁZS charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem z okresami zaostrzeń a nasilenie choroby różni się znacząco i może prowadzić do inwalidztwa a nawet zwiększonego ryzyka zgonu z przyczyn sercowo naczyniowych.

Interdyscyplinarne podejście lekarza jest podstawą sukcesu terapeutycznego.


TYTUŁ: Przeszczep włosów wczoraj i dziś
AUTOR: Dr n. med. Jerzy Kolasiński

STRESZCZENIE:
Przeszczep włosów wykonywany jest w świecie od lat trzydziestych XX wieku. Za sprawą japońskiego lekarza Okudy pacjenci z obrażeniami głowy i twarzy mieli rekonstruowane owłosienie przy pomocy autogennego przeszczepu fragmentów skóry owłosionej. Za ojca współczesnej transplantologii włosów uważa się jednak Normana Orentreicha, który jako pierwszy zastosował ją w leczeniu łysienia androgenowego i swoje wyniki opublikował w 1959 roku. Jako pierwszy w Polsce przeszczep włosów wykonał Jerzy Kolasiński w 1984 roku.

Oryginalna technika Orentreicha polegała na pobieraniu fragmentów skóry owłosionej o średnicy 4,5-5,0 mm z tylnych okolic głowy . Były one wszczepiane w okolice wyłysiałe poprzez umieszczanie w okrągłych nacięciach o średnicy 4 mm. Pod koniec lat 80-tych XX wieku technikę tą zastąpiono metodą „strip” polegająca na pobieraniu z tylnej okolicy głowy paska skóry owłosionej i cięciu go na drobne fragmenty zawierające pojedyncze jednostki mieszkowe. Dzięki tej technice nie tylko znacznie zwiększono liczbę przeszczepów – do 3000-4000, lecz uzyskano bardzo dobre efekty estetyczne. Wadą techniki „strip” było pozostawianie długiej blizny w okolicy dawczej.

Kolejnym postępem w przeszczepach włosów było zastosowanie techniki FUE (Follicular Unit Extraction) polegającej na pobieraniu pojedynczych jednostek mieszkowych z okolicy dawczej. Stałe udoskonalanie tej techniki pozwoliło nie tylko na wykonywanie do 3000-4000 przeszczepów podczas jednej operacji, ale co ważniejsze blizny w okolicy dawczej nie są widoczne dla oka. Aktualnie stosowane są obie techniki: „strip” i FUE przy czym o wyborze techniki decydują warunki miejscowe oraz preferencje pacjenta.

Ostatnie lata wiążą się z burzliwym rozwojem zabiegów wspomagających wzrost włosów takich jak: naświetlanie światłem LED, ostrzykiwanie osoczem bogato płytkowym (PRP), przeszczep tłuszczu, karboksyterapia oraz cała gama zabiegów trychologicznych. Umiejętne połączenie tych procedur z technikami transplantacji włosów, wspomagane w uzasadnionych przypadkach leceniem przy pomocy Finasterydu znacznie poprawiły efekty chirurgicznego lecenia łysienia.

W prezentacji autor dzieli się swoim ponad 30-letnim doświadczeniem w stosowaniu wszystkich wymienionych technik, oraz wskazuje perspektywy rekonstrukcji owłosienia na kolejne lata.


TEMAT: Ilościowe metody diagnostyki dermatologicznej skóry
AUTORZY: dr hab. inż. Robert Koprowski 1), dr n. farm. Sławomir Wilczyński
2)

1) Uniwersytet Śląski, Sosnowiec, Polska, email: koprow@us.edu.pl
2) Śląski Uniwersytet Medyczny, Sosnowiec, Polska, email: swilczynski@sum.edu.pl

STRESZCZENIE:
Celem pracy jest przedstawienie nowoczesnych technik obrazowania skóry oraz związanych z nimi metod analizy i przetwarzania obrazów pozwalających na automatyczne, ilościowe i powtarzalne określenie cech skóry.

Przedstawione zostaną takie metody jak: obrazowanie hiperspektralne, fotografia kliniczna skóry, diagnostyka termowizyjna, analiza reflektancji kierunkowej, profilometria 3D. Opisane zostaną możliwości zastosowania w/w technik do diagnostyki dermatologicznej oraz przedstawione zostaną metody analizy i przetwarzania obrazów, które pozwalają na pozyskanie ilościowych cech skóry i jej przydatków. Opisane techniki pozwalają na ilościowe określenie m.in. objętości i pola powierzchni zmiany, koloru zmiany, rozkładu pól temperatur oraz ilości i rozmieszczenia chromoforów skóry (melanina, hemoglobina). Przedstawione zostaną również możliwości zdalnej, bezkontaktowej analizy skórnych powierzchniowych naczyń krwionośnych. Omówione zostaną dermatozy, dla których biometryczna analiza danych będzie szczególnie przydatna w praktyce klinicznej i badaniach klinicznych.

Podsumowując, przedstawione zostaną najnowsze techniki i metody obiektywnej (ilościowej) oceny cech skóry ze szczególnym naciskiem na praktyczne aspekty ich zastosowania klinicznego.


TYTUŁ: Proces starzenia się, a starzenie się skóry – implikacje kliniczne.
AUTOR: Prof. dr hab. n.med. Kornelia Kędziora – Kornatowska
AFILIACJA: Katedra i Klinika Geriatrii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy

STRESZCZENIE:
Starzenie się to proces złożony i wieloczynnikowy. Charakteryzuje się postępującymi, przewidywalnymi zmianami inwolucyjnymi. Dotyczy płaszczyzny biologicznej, psychologicznej i społecznej. Zmiany fizjologiczne związane z procesem starzenia się powstają w wyniku działania i/lub wpływu czynników wewnętrznych, zewnętrznych oraz chorób związanych z wiekiem. Spośród czynników wewnętrznych najistotniejsze znaczenie ma metabolizm tlenowy (stres oksydacyjny) oraz metabolizm glukozy (glikacja i glikooksydacja białek i kwasów nukleinowych, stres karbonylowy), natomiast czynniki zewnętrzne o największym znaczeniu w procesie starzenia się to styl życia oraz czynniki psychospołeczne. W zjawisku starzenia sie skóry rolę odgrywają dwa równoległe procesy, a mianowicie starzenie wewnątrzpochodne i zewnątrzpochodne, które łączą wspólne mechanizmy biologiczne , biochemiczne i molekularne. Ponieważ na starzenie się skóry wpływa szereg złożonych procesów wyróżnia się starzenie skóry: wewnątrzpochodne (chronologiczne, menopauzalne), mimiczne (miostarzenie), zewnątrzpochodne (m.in. związane z ekspozycją na promieniowanie UV, dym tytoniowy). Zarówno starzenie wewnątrzpochodne, jak i zewnątrzpochodne mają istotny wpływ na zmiany histologiczne i fizjologiczne skóry, a także rozwój procesów patologicznych, w tym rozwój zmian przednowotworowych i nowotworów. Poznanie mechanizmów starzenia się organizmu, w tym skóry pozwala na opracowanie skutecznych metod opóźniających ten proces. Biorąc pod uwagę naturalny, postępujący proces starzenia się, który dotyczy wszystkich warstw skóry istotne jest wykorzystanie czynników modyfikujących ten proces, zwłaszcza z zakresie starzenia zewnątrzpochodnego skóry.


TEMAT: Pęcherzyca paraneoplastyczna – interdyscyplinarny zespół chorobowy

AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Cezary Kowalewski
AFILIACJA: Klinika Dermatologii i Immunodermatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

STRESZCZENIE:
Pęcherzyca paraneoplastyczna (PNP) jest interdyscyplinarnym zespołem chorobowym, związanym z wielonarządowym uszkodzeniem nabłonków spowodowanym występowaniem patogennych autoprzeciwciał skierowanych do białek odpowiedzialnych za adhezję komórek oraz towarzyszącym nowotworem narządów wewnętrznych. Zmiany skórne przypominają nasiloną pęcherzycę zwykłą błon śluzowych i skóry, zespół Stevensa Johnsona i toksyczną nekrolizę Lyella, rzadziej liszaj płaski. Towarzyszącymi nowotworami są rozrosty limforeticularne, najczęściej białaczka przewlekła limfatyczna i guz Castelmana. Rokowanie jest zwykle złe, a wysoka śmiertelność jest związana z ograniczoną skutecznością leczenia rozrostów limforeticularnych z jednej strony, z drugiej zaś rozwojem bronchiolitis obliterans systematycznie prowadzącym do zmian restrykcyjnych płuc. W ostatnim czasie wykazano, że oprócz antygenów z grupy plakin, pacjenci z PNP produkują przeciwciała przeciwko desmokolinie i makroglobulinie, zmodyfikowano i uproszczono diagnostykę immunologiczną PNP, co stwarza szansę na wczesne rozpoznanie choroby. Ponadto, wykazano skuteczność leczenia PNP przy zastosowaniu przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciwko CD20, co przy wczesnym rozpoznaniu PNP korzystnie zmienia jej rokowanie.


TYTUŁ: Nowe perspektywy w leczeniu trądziku różowatego
AUTORZY: Dr hab. n. med. Elżbieta Kowalska – Olędzka, Dr n. med. Irena Walecka
AFILIACJA: Klinika Dermatologii CSK MSWiA w Warszawie

STRESZCZENIE:
Trądzik różowaty jest przewlekłą, zapalną dermatozą o wieloczynnikowej etiopatogenezie i zróżnicowanym obrazie klinicznym, przebiegającą z okresami zaostrzeń i remisji. Patomechanizm rozwoju trądziku różowatego jest złożony i kształtowany przez naturalną odporność immunologiczną, zaburzenia naczyniowe, udział reaktywnych form tlenu oraz enzymów proteolitycznych, promieniowanie UV, a także czynniki infekcyjne. Podkreśla się udział nadmiernej kolonizacji skóry przez Demodex folliculorum oraz potencjalną rolę flory bakteryjnej zasiedlającej w/w patogen jako induktora procesu zapalnego. Dotychczas nie opracowano jednolitej terapii prowadzącej do wyleczenia choroby. Schematy leczenia oparte na stosowaniu preparatów zewnętrznych, leczeniu systemowym lub kombinacji wymienionych dobiera się w zależności od postaci klinicznej i stopnia nasilenia choroby. W prezentacji przedstawiono przegląd możliwości terapeutycznych stosowanych w leczeniu trądziku różowatego ze szczególnym uwzględnieniem leków ostatnio rejestrowanych do stosowania zewnętrznego: brymonidyny i iwermektyny oraz dokonano porównania skuteczności leków doustnych stosowanych w terapii postaci opornych na leczenie.


TYTUŁ: Zaburzenia krążenia mózgowego u pacjentów z chorobami tkanki łącznej.

AUTOR: Dr hab. n. med. Grzegorz Kozera
AFILIACJA: Klinika Neurologii CM UMK, Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy ul. M. Skłodowskiej-Curie 9, 85-094 Bydgoszcz

STRESZCZENIE:
Choroby mózgowo-naczyniowe OUN należą do najważniejszych przyczyn trwałej niesprawności i zgonów w populacji osób dorosłych. W Polsce liczba ostrych incydentów mózgowo – naczyniowych sięga 90.000 rocznie, a śmiertelność sięga 30 %. Ponad 80 % przypadków stanowi udar niedokrwienny mózgu, powodowany najczęściej: zatorem sercowopochodnym, patologią dużych naczyń zewnątrzczaszkowych lub mikroangiopatią mózgową.

Choroby tkanki łącznej zaliczane są do tzw. „rzadkich” przyczyn udaru mózgu, niemniej jednak powikłania mózgowo naczyniowe mogą występować przynajmniej u 1/3 chorych dotkniętych chorobami układowymi. Naczyniopochodne uszkodzenie OUN należy rozważyć u pacjentów dotkniętych postacią układową tocznia rumieniowatego, w szczególności z obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych, twardziną układową, mieszaną chorobą tkanki łącznej oraz zespołem Sjögrena. U jego podłoża leżą: wtórny proces zapalnych w obrębie naczyń mikrokrążenia mózgowego powodujący powstawanie ognisk niedokrwiennych (rzadziej krwotocznych) OUN oraz mechanizmy nadkrzepliwości, skutkujące zakrzepami tętniczymi oraz udarem żylnym.

Zróżnicowany obraz kliniczny oraz wielopłaszczyznowa diagnostyka, obejmująca ukierunkowany wywiad oraz badania: neurologiczne, neuroobrazowe i immunologiczne powoduje iż powikłania mózgowo-naczyniowe kolagenoz mogą stanowić trudne wyzwanie kliniczne, wymagają interdyscyplinarnego podejścia.


TYTUŁ: Znaczenie kliniczne swoistych i nieswoistych przeciwciał w twardzinie układowej.
AUTORZY: Prof. dr hab. n. med. Dorota Krasowska, Dr Michał Adamczyk, Dr n. med. Małgorzata Kowal, Dr n. med. Małgorzata Michalska – Jakubus
AFILIACJA: 1. Klinika Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

STRESZCZENIE:
Twardzina układowa (systemic sclerosis -SSc) to choroba tkanki łącznej, którą charakteryzuje postępujące włóknienie skóry i narządów wewnętrznych. Kluczową rolę w rozwoju choroby odgrywają złożone procesy immunologiczne. Cechą serologiczną SSc jest obecność przeciwciał skierowanych przeciw różnym autoantygenom, które pojawiają się we wczesnej fazie SSc. Do chwili obecnej dokładna rola autoprzeciwciał nie została wyjaśniona, ale obecność różnych ich typów często wskazuje na cechy kliniczne, przebieg i nasilenie choroby. W pracy przedstawiono aktualne poglądy na temat znaczenia autoprzeciwciał w patogenezie, rozwoju i przebiegu SSc oraz wyniki badań własnych. Wykazano wyraźny związek obecności przeciwciał przeciw centromerom (ACA) i przeciw topoizomerazie 1 (anty Scl-70) z postacią kliniczną choroby. Obecność blizn i owrzodzeń na opuszkach palców rąk, choroby śródmiąższowej płuc oraz większy stopień stwardnienia skóry występowały istotnie częściej u chorych z przeciwciałami anty Scl-70. Przeciwciała przeciw RNA-polimerazie III występowały znacznie częściej u na SSc z uogólnionymi stwardnieniami skóry. Nie wykazano związku przeciwciał ACA ze zmianami narządowymi u chorych na SSc co wskazywało na lepsze rokowanie.


TYTUŁ: Implanty ortopedyczne jako przyczyna zmian skórnych
AUTOR: Dr hab. n. med. Beata Kręcisz, prof. UJK
AFILIACJA: Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach;
Klinika Dermatologii WSZZ w Kielcach

STRESZCZENIE:
Metale i ich sole są istotnymi czynnikami etiologicznymi alergii kontaktowej. Do typowych źródeł alergizacji należą: metalowa biżuteria, akcesoria odzieżowe, wyroby ze skóry naturalne.j Postęp medycyny oraz wydłużająca się przeciętna długość życia spowodowały istotny wzrost zapotrzebowania na implanty medyczne, które stosowane są głównie w ortopedii, kardiologii interwencyjnej i stomatologii. Te biomateriały poddane działaniu płynów ustrojowych ulegają korozji. Podwyższone poziomy jonów metali stwierdzono w torebkach stawowych i tkankach okołoimplantowych a także w wątrobie, śledzionie, węzłach chłonnych, moczu i surowicy osób poddanych implantacji U osób z implantami metalowymi obserwowano ograniczone lub uogólnione zmiany wypryskowe, pokrzywkę, zapalenie naczyń, a także przypadki niegojących się przetok skórnych powstałych w otoczeniu implantu, obluzowanie endoprotezy, obrzęki i stany zapalne tkanek okołoimplantowych. Do rutynowej diagnostyki wykorzystywane są testy płatkowe zawierające materiały (metale, składowe cementu ortopedycznego) użyte do implantacji. Za etiologią alergiczną powstałych zmian może przemawiać dodatni wynik testu płatkowego oraz ustąpienie dolegliwości po usunięciu szkodliwego materiału.


TYTUŁ: Znaczenie skóry w alergii pokarmowej u dzieci
AUTOR: Dr hab. n. med. Aneta Krogulska
AFILIACJA: Katedra i Klinika Pediatrii, Alergologii i Gastroenterologii CM UMK Bydgoszcz

STRESZCZENIE:
Alergia pokarmowa (AP) to ważny problem zdrowia publicznego o narastającym znaczeniu. Choć patogeneza choroby nie jest dokładnie znana, to podkreśla się zależność przyczynową między AP a atopowym zapaleniem skóry (AZS). AZS może stanowić równocześnie objaw, jak i przyczynę AP. Co prawda u 2/3 pacjentów z AZS nie stwierdza się uczulenia na alergeny środowiskowe, to u co trzeciego dziecka z wczesnym początkiem bądź ciężkim AZS rozwija się AP. AZS stanowi zatem istotny czynnik ryzyka rozwoju AP. W świetle ostatnich badań większe znaczenie w rozwoju uczulenia na alergeny pokarmowe ma uszkodzona bariera skóry, niż przewód pokarmowy. Udowodniono występowanie zależności między TEWL, genem FLG a rozwojem AZS i AP. Ostatnio wykazano również, że już po urodzeniu można stwierdzić pewne cechy skóry predysponujące do rozwoju AP, nawet u dzieci bez AZS. Poznanie mechanizmów prowadzących do rozwoju uczulenia na pokarmy może pomóc w ustaleniu nowych metod terapii i prewencji AP, a tym samym do zahamowania marszu alergicznego.


TYTUŁ: Skórne manifestacje zapaleń małych naczyń związanych z kompleksami immunologicznymi
AUTOR: Dr hab. n. med. Magdalena Lange
AFILIACJA: Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

STRESZCZENIE:
Zapalenia małych naczyń związane z kompleksami immunologicznymi (Immune complex small vassel vasculitis) obejmują: chorobę z przeciwciałami przeciw błonie podstawnej kłębuszków nerkowych (Anti-glomerulal basement membrane disease, anti-GMB disease), zapalenie naczyń związane z krioglobulinemią (Cryoglobulinemic vasculitis, CV), zapalenie naczyń IgA (IgA vasculitis, purpura Henochi-Schönleini) oraz pokrzywkę naczyniową z hipokomplementemią (Hypocomplementemic urticarial vasculitis HUV, anti-C1q vasculitis). W chorobie z przeciwciałami anty-GMB zapalenie naczyń dotyczy przede wszystkim nerek i płuc. Urticarial vasculitis (UV) jest pojęciem kliniczno-patologicznym, stanowi bowiem leukocytoklastyczne zapalenie naczyń manifestujące się klinicznie jako pokrzywka z obecnością punktowych wybroczyn, będących efektem mikrokrwawień spowodowanych uszkodzeniem ściany naczynia. Dla UV typowe jest utrzymywanie się wykwitów powyżej 24 godzin. Zespół anty-C1q jest najcięższą postacią HUV ze względu na występowanie objawów wielonarządowych. W zapaleniu naczyń IgA obserwuje się najczęściej plamicę uniesioną. Mieszana krioglobulinemia typu II i III jest przyczyną CV, manifestującego się jako plamica uniesiona i/lub owrzodzenia, zlokalizowane najczęściej w obrębie skóry dystalnych części kończyn.


TYTUŁ: Dlaczego leczymy przewlekłą pokrzywkę spontaniczną omalizumabem?
AUTOR: Dr hab. n. med. Aleksandra Lesiak
AFILIACJA: Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi

STRESZCZENIE:
Pokrzywka przewlekła spontaniczna (PPS) jest chorobą o długotrwałym nawet kilkuletnim przebiegu występująca do 1% populacji. Dane piśmiennictwa wskazują na istotne obniżenie jakości życia wśród chorych na PPS. Do chwili obecnej w większości przypadków czynniki etiologiczny wywołujący objawy kliniczne choroby nie jest poznany aczkolwiek często rozpatruje się udział autoantygenów. Leczeniem pierwszego rzutu jest stosowanie dieta leków przeciwhistaminowych II-giej generacji. W przypadkach o większym nasileniu stosuje się cyklosporynę A lun inne leki immunosupresyjne. W ostatnich latach do leczenia PPS wprowadzono przeciwciało monoklonalne omalizumamb, który charakteryzuje się wysoka efektywnością i dużym profilem bezpieczeństwa a u ponad 2/3 pacjentów całkowicie kontroluje objawy chroby. W czasie wykładu omówione zostanie działanie i skuteczność omalizumabu w PPS w oparciu o dane piśmiennictwa i doświadczenia własne.


TEMAT: Pierwotnie skórne choroby limfoproliferacyjne z komórek T CD30+ (Primary cutaneous CD30+lymphoproliferative disorders; CD30+LPD)
AUTOR: Dr hab. n. med. Joanna Maj, prof. nadzw.
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

STRESZCZENIE:
CD30+LPD stanowią około 20% CTCL i drugą co do częstości występowania grupę wśród chłoniaków pierwotnie skórnych, charakteryzującą się klonalnym rozrostem atypowych komórek T CD30+, przewlekłym przebiegiem oraz dobrym rokowaniem, co kontrastuje z obrazem histologicznym, sugerującym agresywny charakter zmian. W omawianej grupie rozrostów wyróżnia się: pierwotnie skórnego chłoniaka anaplastycznego z dużych komórek CD30+ (cutaneous anaplastic large cel lymphoma; c-ALCL) oraz lymphomatoid papulosis (LyP). Mimo różnic w obrazie klinicznym, w obu jednostkach chorobowych zmiany mają tendencję do rozpadu, ale także obserwuje się ich samoistną remisję, rzadszą w c-ALCL. Obie choroby wymagają długofalowych obserwacji, ponieważ c-ALCL może ulec uogólnieniu z obecnością przerzutów do węzłów chłonnych, a LyP bywa wstępną fazą rozwoju innych chłoniaków. Strategie terapeutyczne uzależnione są od przebiegu i postaci choroby. W leczeniu stosuje się glikokortykosteroidy miejscowe, fototerapię, metotreksat, ewentualnie w c-ALCL wycięcie chirurgiczne lub naświetlanie promieniami X pojedynczych guzów.


TYTUŁ: Objawy oczne w łuszczycy – problem niedoceniany
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Grażyna Malukiewicz
AFILIACJA: Katedra i Klinika Chorób Oczu, Collegium Medicum UMK, Bydgoszcz

STRESZCZENIE:
Objawy oczne występują u ok. 10% – 67% pacjentów z łuszczycą, częściej u mężczyzn niż u kobiet, najczęściej w postaci zaczerwienienia, zapalenia spojówek, wykwitów łuszczycowych na skórze powiek lub w ciężkich postaciach łuszczycy jako wywinięcie powiek. Przewlekłe, nieswoiste zapalenie spojówek może doprowadzić do zespołu suchego oka, a nawet do zarośnięcia worka spojówkowego i uszkodzenia rogówki.
Bardzo poważnym powikłaniem jest zapalenie błony naczyniowej. Obserwuje się je u 7–25% chorych z łuszczycą, ma charakter zapalenia autoimmunologicznego i jest częściej obustronne (65% vs 7–21%), trwa dwukrotnie dłużej w porównaniu z zapaleniem u pacjentów bez łuszczycy. Powstawanie zaćmy u chorych na łuszczycę może być wynikiem PUVA-terapii. Nasilenie zmian łuszczycowych w skali s-PGA > 5 świadczy o większym ryzyku rozwoju zaćmy i zapalenia błony naczyniowej oka, zwłaszcza u osób poniżej 50. roku życia.

Zaburzenia okulistyczne w łuszczycy stanowią nadal niedoceniany problem, dlatego zarówno okuliści jak i dermatolodzy nie powinni ignorować pierwszych objawów ocznych.


TEMAT: Przebarwienia w ambulatoryjnej praktyce lekarskiej

AUTORZY: Prof. dr hab. n. med. Mariola Marchlewicz1, Dr n. med. Ewa Duchnik2

1Zakład Dermatologii Estetycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin, Poland, e-mail: mariola.marchlewicz@pum.edu.pl
2 Katedra i Klinika Chorób Skórnych i Wenerycznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, 72-010 Police, Siedlecka 2, e-mail: eve_2101@wp.pl

STRESZCZENIE:
Barwa skóry zależy od różnych czynników np.: grubości naskórka, unaczynienia, zawartości oksyhemoglobiny w naczyniach skóry, proporcji eumelaniny i feomelaniny. Eumelanina jest barwnikiem chroniącym przed negatywnym działaniem promieniowania ultrafioletowego, jak przyspieszony proces starzenia skóry i rozwój nowotworów. Przebarwienia skóry mogą być rezultatem nadmiernej produkcji melaniny, zaburzeń transportu lub degradacji melanosomów. Podłożem tych zmian mogą być zaburzenia funkcji melanocytów lub ich interakcji z keratynocytami i fibroblastami, w których uczestniczą cytokiny, działające na drodze parakrynnej i autokrynnej. W interakcji pomiędzy keratynocytami i melanocytami główną rolę odgrywają: endotelina 1, czynnik stymulujacy wzrost kolonii granulocytów, czynnik wzrostu komórek macierzystych typu błonowego, związany ze wzrostem onkogenu a; melanocytami i fibroblastami: czynnik wzrostu hepatocytów oraz rozpuszczalna forma SCF. Do najczęstszych schorzeń przebiegających z występowaniem przebarwień skóry należą: plamy soczewicowate starcze, melanoza Riehl’a, brodawki łojotokowe, włókniaki, plamy cafe-au-lait, ostuda, atopowe zapalenie skóry. Przebarwienia skóry mogą występować w przebiegu schorzeń układu dokrewnego oraz jako rewelatory skórne nowotworów złośliwych.


TYTUŁ: Od zaburzeń funkcji poznawczych po demencję i chorobę Alzheimera u pacjentów z łuszczycą
AUTORZY: Dr n. med. Luiza Marek – Józefowicz1, Prof. dr hab. n. med. Alina Borkowska2
AFILIACJA: 1Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Lekarski, Katedra Dermatologii, Chorób Przenoszonych Drogą Płciową i Immunodermatologii CM UMK
2Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Nauk o Zdrowiu, Katedra i Zakład Neuropsychologii Klinicznej CM UMK

STRESZCZENIE:
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry, w etiologii której istotną rolę odgrywają czynniki psychologiczne, zapalne i mataboliczne. Funkcjonowanie pamięci operacyjnej jest związane głównie z czynnością grzbietowo-bocznej części kory przedczołowej, ten obszar mózgu odpowiada za najbardziej złożone funkcje poznawcze i emocjonalne.

U pacjentów z łuszczycą częściej występują zaburzenia depresyjne. Osiągają oni gorsze, niż osoby zdrowe wyniki w testach neuropsychologicznych oceniających procesy pamięci operacyjnej i funkcje wykonawcze. Prezentują specyficzne cechy temperamentu afektywnego, szczególnie wyższy poziom w wymiarze depresyjnym, lekowym i drażliwym. Cechy temperamentu depresyjnego, drażliwego i lękowego mogą predysponować do wystąpienia zaburzeń afektywnych i dysfunkcji poznawczych w łuszczycy, podczas gdy cechy hipertymiczne wiążą się z mniejszym ryzykiem tych zaburzeń.

Łagodne zaburzenia funkcji poznawczych stanowią pośredni etap pomiędzy prawidłowymi funkcjami poznawczymi a demencją, co jest związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju choroby Alzheimera.


TYTUŁ: Współczesne metody leczenia przewlekłej choroby żylnej.
AUTORZY: Prof. dr hab. n. med. Stanisław Molski, Dr n. med. Michał Molski, lekarz Jan Szczepański, lekarz Katarzyna Piotrowska
AFILIACJA: Szpital ESKULAP, Centrum Leczenia Chorób Serca i Naczyń Osielsku

STRESZCZENIE:
Przewlekła choroba żylna stanowi istotny problem społeczny z uwagi na częstość jej występowania i trudności w leczeniu. Jest najczęstszą chorobą naczyniową. Jej leczenie pochłania 3 % budżetu przeznaczonego na ochronę zdrowia. Choroba ta rozwija się w 70% na podłożu refluksu, w 22-28% na podłożu niedrożności i 2-8% na podłożu niewydolności pomy powięziowo-mięśniowej. Obecnie w leczeniu przewlekłej choroby żylnej stosujemy: profilaktykę, kompresjoterapię, farmakoterapię, fizjoterapię, leczenie zabiegowe i operacyjne. W ostatnich 20 latach dokonał się olbrzymi postęp w diagnostyce i leczeniu przewlekłej choroby żylnej. W diagnostyce do praktyki wprowadzono ultrasonografię wewnątrznaczyniową, ultrasonografię dopplerowską, angio TK i angio MR. Operacje żylaków coraz częściej zastępowane są przez nieinwazyjne metody ablacji termicznej i farmakomechanicznej W ostatnich latach dzięki postępowi technologicznemu z powodzeniem zaczęto leczyć zespoły pozakrzepowe z niedrożnością proksymalną i zespoły przekrwienia miednicy małej. Wprowadzenie nowoczesnych narzędzi diagnostycznych i terapeutycznych pozwoliło rozszerzyć obszar terapeutyczny, znacząco zmniejszyć inwazyjność leczenia oraz poprawić estetykę.


TYTUŁ: Jak rozmawiać z pacjentem, żeby chciał się leczyć? – dylemat lekarza praktyka
AUTOR: Prof. dr hab.n med. Joanna Narbutt
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi

STRESZCZENIE:
Warunkiem dobrze postawionej diagnozy, jak i skutecznego procesu terapeutycznego jest rozmowa lekarza z pacjentem. Prawidłowo przeprowadzony wywiad umożliwia nam zdobycie informacji, natomiast nawiązanie dobrego kontaktu z chorym podczas całego procesu leczenia pozwala nam na weryfikację prawidłowości stosowanej kuracji. W praktyce dermatologicznej wydaje się, że najwiecej problemów lekarze mają z przekonaniem chorego do zastosowania leczenia ogólnego w przewlekłych, nawrotowych i zapalnych chorobach skóry, takich jak łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry. Chorzy często są zawiedzeni skutecznością leczenia miejscowego i zbyt szybko uznają proces chorobowy za „beznadziejny, nie poddający się terapii“. Stąd , szczególnie w praktyce ośrodków referencyjnych często mamy do czynienia z pacjentami zbyt długo i mało skutecznie leczonymi miejscowo, mającymi równocześnie obawy przed podjęciem leczenia ogólnego. Być może wynika to z danych przedstawionych w 2013 roku przez Naczelną Izbę Lekarską, według których jedynie 8% medyków do 35. roku życia ocenia swoje umiejętności komunikacyjne jako wysokie, a aż 65% wyraża konieczność podniesienia swoich umiejętności w tym zakresie. Podczas wykładu zostaną przedstawione podstawowe argumenty, których można użyć, aby przekonać pacjentów z AZS i łuszczycą o konieczności wdrożenia leczenia ogólnego.


TYTUŁ: Różne koncepcje leczenia AZS – jaki jest optymalny wybór?
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Joanna Narbutt
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi

STRESZCZENIE:
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekła chorobą zapalną, charakteryzująca się okresami remisji i nawrotów klinicznych. Najbardziej uciążliwą cecha kliniczną AZS, sprawiająca wiele problemów terapeutycznych jest świąd skóry. Zgodnie z obowiązującymi konsensusami, po ustaleniu rozpoznania AZS na podstawie obrazu klinicznego, włącza się terapię przeciwzapalną stosując miejscowe glikokortykosteroidy oraz miejscowe inhibitory kalcyneuryny, zawsze uzupełnioną prawidłowym stosowaniem emolientów. Pacjenci muszą być również poinformowani o konieczności unikania czynników zaostrzających przebieg choroby. Przy niepowodzeniach należy rozważyć foto (chemo) terapię oraz leczenie ogólne. W praktyce klinicznej za niepowodzenia często uważa się nawroty kliniczne, które są wpisane w naturalny przebieg choroby. Stąd też ważne jest przekazanie tej informacji choremu oraz poinformowanie go o konieczności stosowania leczenia podtrzymującego w okresie remisji klinicznej. Podczas wykładu przedstawione zostaną różne koncepcje leczenia AZS w okresach remisji klinicznych, ze szczególnym uwzględnieniem korzyści dla pacjentów, a także związanych z nimi działań niepożądanych.


TYTUŁ: Mastocytoza – przykład multidyscyplinarnej współpracy klinicystów i biologów molekularnych
AUTOR: Dr n. med. Bogusław Nedoszytko
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Alergologii i Wenerologii GUMed

STRESZCZENIE:
Mastocytoza to heterogenna grupa chorób związanych z nadmierną proliferacją i gromadzeniem się mastocytów (MC) w skórze i/lub innych narządach. Wyróżniamy dwie postacie choroby – mastocytozę skóry (CM) i układową (SM), znacznie różniące się między sobą symptomatologią oraz ciężkością przebiegu. Heterogenność objawów klinicznych powoduje, że choroba jest przedmiotem zainteresowania lekarzy wielu specjalizacji: dermatologów, alergologów, gastroenterologów, hematologów i pediatrów.

Podstawową, molekularną przyczyną choroby jest somatyczna mutacja D816V onkogenu c-KIT, występująca u ponad 90% dorosłych i u 35% chorych dzieci, u których często występują inne mutacje tego genu. Rozwojowi choroby może sprzyjać odziedziczanie określonych wariantów polimorficznych genów IL-6, IL-13, IL-31 i TNF-α. Mastocytoza u dzieci występuje najczęściej pod postacią CM i ma tendencję do samoistnego ustępowania wraz z wiekiem. U osób dorosłych najczęściej występuje łagodna postać SM, która może ulegać progresji w agresywne postaci choroby. Wiąże się to wystąpieniem dodatkowych mutacji genów regulujących procesy epigenetyczne (TET-2, ASXL1, miRNA) i dojrzewania mRNA (SRSF2).

Poznanie mechanizmów molekularnych choroby pozwoliło na zastosowanie terapii celowanej przy użyciu inhibitorów kinaz tyrozynowych, jednak wiele kwestii związanych z patogenezą mastocytozy pozostaje nadal do wyjaśnienia i wymaga dalszej współpracy biologów molekularnych i klinicystów.


TYTUŁ: Innowacyjne zastosowanie multimodalnego systemu wirtualnej rzeczywistości i zjawiska imersji w cyberprzestrzeni w nowatorskiej technice skracania krzywej uczenia w zakresie procedur dermatologii estetycznej.
AUTORZY: Mgr Maciej Zegarski1,2, Dr n. med. Maciej Nowacki2,3, Karol Czechowski, Mateusz Czechowski, Bartosz Kwiatkowski, Lek. Katarzyna Pietkun1,4, Dr hab. n. med. Barbara Zegarska prof. UMK 1,4

AFILIACJA:

  1. Clinica Dermatoestetica Bydgoszcz
  2. Inventiomed Bydgoszcz
  3. Katedra Chirurgii Onkologicznej, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
  4. Katedra Kosmetologii i Dermatologii Estetycznej, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

STRESZCZENIE:
Liczba wykonywanych globalnie procedur z zakresu dermatologii estetycznej systematycznie wzrasta. Główną część stanowią zabiegi małoinwazyjne z wykorzystaniem technik injekcji i augumentacji różnego typu. Istotnym kierunkiem rozwoju dermatologii estetycznej jest także coraz szersze wykorzystanie różnego typu urządzeń i narzędzi. Wymienić tu należy między innymi zastosowanie laseroterapii, pojawienie się nowych koncepcji zabiegów z wykorzystaniem efektu elektorkoagulacji, ewaporacji i wielu innych. Niestety większość z nowoczesnych i obiecujących technik wymaga nie tylko zastosowania odpowiedniego sprzętu ale przede wszystkim pełnej znajomości jego obsługi w różnych warunkach oraz manualnych zdolności precyzyjnego i bezpiecznego przeprowadzania poszczególnych procedur. Niejednokrotnie złożoność techniki zabiegowej jak i wydłużona krzywa uczenia związana z małą liczbą możliwych do wykonania procedur danego typu może wiązać się z dwoma istotnymi problemami. Pierwszy dotyczy dużego ryzyka potencjalnych powikłań oraz obniżonego stopnia zadowolenia pacjenta z efektów końcowych a drugi to zaniechanie wykonywania danego typu zabiegu z powodu jego trudności. Prezentowane doniesienie dotyczy autorskiej innowacyjnej koncepcji zastosowania opracowywanego w ramach prowadzonych przez zespół prac badawczo-rozwojowych multimodalnego systemu wirtualnej rzeczywistości i zjawiska imersji w cyberprzestrzeni pozwalającego na nowoczesne w ramach realnej symualacji kształcenie przyszłych lekarzy dermatologów estetycznych z istotną możliwością skrócenia ich krzywej uczenia. W opracowaniu przedstawiono także analizy możliwego komercyjnego wykorzystania pomysłu i technologii podczas wprowadzania nowoczesnych rozwiązań sprzętowych i technicznych.


TEMAT: Interdyscyplinarne oblicza atopowego zapalenia skóry
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Roman Nowicki
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Kliniczna 1a, 80-402 Gdańsk

STRESZCZENIE:
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest najczęstszą chorobą skóry wieku niemowlęcym i wczesnego dzieciństwa. Odsetek występowania AZS wśród dzieci waha się od 4,7% do 9,2%. Ocenia się, że ok. 60% przypadków AZS ma początek przed ukończeniem pierwszego roku życia i aż 90% rozpoczyna się przed ukończeniem 5-go roku życia [1].

Uszkodzenie bariery naskórkowej w AZS jest efektem współdziałania czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych. Obok defektu odporności wrodzonej, zaburzenia dotyczą również odporności nabytej predysponując do powikłań infekcyjnych w tej grupie chorych. Mikrobiom skóry atopowej różni się znacznie od mikrobiomu zdrowych dzieci. W okresie poprzedzającym nasilenie stanu zapalnego dochodzi do wyraźniej przewagi S. aureus, a ciężkość stanu zapalnego skóry koreluje z zagęszczeniem patogenu [2].

AZS wiąże się z zaburzeniami snu, obniżeniem jakości życia a nawet z autyzmem i depresją [3, 4]. Dzieci z AZS są bardziej narażone na otyłość brzuszną i nadciśnienie tętnicze [5]. U osób dorosłych z AZS częściej rozpoznaje się zespół metaboliczny, nadciśnienie, cukrzycę i podwyższony poziom cholesterolu. Choroba występuje częściej wśród palaczy, osób nadużywających alkohol oraz prowadzących mało aktywny sposób życia. Przypuszcza się, że wyprysk atopowy osób dorosłych jest markerem zaburzeń sercowo-naczyniowych. Przyczynami nadciśnienia tętniczego w AZS mogą być przewlekły stan zapalny, zaburzenia snu i jakości życia, wtórnie rozwijające się zaburzenia psychiczne oraz stosowane leki (cyklosporyna, GKS) [3].

W leczeniu AZS kluczową rolę odgrywają: ścisła współpraca lekarza z pacjentem (rodzicami, opiekunami), leczenie przeciwzapalne, edukacja, przywracanie zaburzonych funkcji bariery skórnej, unikanie czynników zaostrzających chorobę oraz modyfikacja stylu życia [2, 3, 6]. W szczególnie nasilonych i opornych przypadkach zalecana jest interdyscyplinarna współpraca dermatologa z alergologiem, psychiatrą, pediatrą lub internistą.

Piśmiennictwo

  1. Abuabara K., Hoffstad O., Troxel A. et al. Atopic dermatitis disease control and age: A cohort study. J Allergy Clin Immunol 2015; 136: 190-2.
  2. Nowicki R., Trzeciak M., Wilkowska A. et al. Atopic dermatitis: current treatment guidelines. Statement of the experts of the Dermatological Section, Polish Society of Allergology, and the Allergology Section, Polish Society of Dermatology. Postępy Dermatol Alergol. 2015; 32: 239-49.
  3. Silverberg JI, Greenland P. Eczema and cardiovascular risk factors in 2 US adult population studies. J Allergy Clin Immunol 2015;135: 721-728.
  4. Yaghmale P, Koudelka CW,Simpson EL. Mental health comorbidity in patients with atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 2013;131:428-433
  5. Silverberg JI, Becker L, Kwasny M, et al. Central obesity and high blood pressure in pediatric patients with atopic dermatitis. JAMA Dermatol. 2015;151:144-52.
  6. Luger T, Boguniewicz M, Carr W. et al. Pimecrolimus in atopic dermatitis: consensus on safety and the need to allow use in infants. Pediatr Allergy Immunol 2015; 26: 306–315.

TEMAT: Reakcje niepożądane po kwasie hialuronowym w dermatologii estetycznej na podstawie przypadków

AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Romuald Olszański

STRESZCZENIE:
Nadal nie ma idealnego wypełniacza, mimo, że w Europie jest dostępnych ponad 100 różnych preparatów i wszystkie mogą powodować powikłania. Reakcje niepożądane po kwasie hialuronowym dzielimy na wczesne i późne.

Reakcje niepożądane wczesne (rumień, obrzęk, stwardnienie) ustępują zwykle w ciągu kilku dni od wstrzyknięcia kwasu hialuronowego i zależą głównie od poziomu protein i endotoksyn bakteryjnych w wypełniaczu (1).

Do reakcji niepożądanych późnych zaliczamy m.in. biofilmy bakteryjne, które mogą wystąpić natychmiast albo w kilka tygodni lub miesięcy po podaniu wypełniacza. Biofilm wywołują bakterie zdolne do wytwarzania długotrwałego zakażenia: (Staphylococcus epidermidis, Propionibacterium acnes, Pseudomonas aeruginosa). Leczenie antybiotykami jest pierwszym etapem w leczeniu pacjenta z podejrzeniem biofilmu, nawet jeśli posiew był ujemny (2). Hialuronidaza obok antybiotyków jest uważana za leczenie z wyboru w biofilmie bakteryjnym po podaniu kwasu hialuronowego. W rzadkich przypadkach po podaniu hialuronidazy, mogą wystąpić reakcje alergiczne miejscowe i ogólne (3, 4, 5).

Biofilm bakteryjny był w przeszłości mylnie rozpoznawany jako nadwrażliwość typu IV reakcji i leczony błędnie sterydami (6).

Jednak najbardziej niebezpieczne reakcje niepożądane to powikłania naczyniowe. Wprowadzenie wypełniacza do światła naczynia może spowodować martwicę, a nawet utratę wzroku. Największe zagrożenie powikłań naczyniowych występuje na czole (7,8).

Reakcje niepożądane w dermatologii estetycznej to nowy problemem w medycynie. Błędne rozpoznanie, to długotrwała nieskuteczna terapia, zaś postawienie właściwej diagnozy to szybkie wyleczenie.

Piśmiennictwo:

  1. Lee S-K, Kim SM, Cho SH, Lee JD, KIM HS: Adverse reactions to injectable soft tissue fillers: Memorable case sand their clinico-pathological overview Journal of Cosmetic and Laser Therapy, 17: 102–108, 2015
  2. De Boulle K, Heydenrych I Patient factors influencing dermal filler complications: prevention, assessment, and treatment. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology: 8 205–214, 2015
  3. Buhren BA, Schrumpf H, Hoff NP, Bölke E, Hilton S. Gerber PA. Hyaluronidase: from clinical applications to molecular and cellular mechanisms Eur J Med Res 21:5 DOI 10.1186/s40001-016-0201-5, 2016
  4. Cohen JL, Biesman BS, Dayan SH, DeLorenz C, Lambros VS, Nestor MS, Sadick N, Sykes J. Treatment of Hyaluronic Acid Filler–Induced Impending Necrosis With Hyaluronidase: Consensus Recommendations Aesthetic Surgery Journal 35(7) 844–849, 2015
  5. Landau M: Hyaluronidase Caveats in Treating Filler Complications Dermatol Surg 41:S347–S353, 2015
  6. Juhasz MLW, Marmur MSE, Temporal fossa defects: techniques for injecting hyaluronic acid filler and complications after hyaluronic acid filler injection Journal of Cosmetic Dermatology, 14, 254—259, 2015
  7. Ferneini EM, Ferneini AM. An Overview of Vascular Adverse Events Associated With Facial Soft Tissue Fillers: Recognition, Prevention, and Treatment JOral Maxillofac Surg 1-7, 2016.
  8. Seok J, Hong YJ, Park KY, Kim BJ, Seo SJ, Kim MN, Hong Ch.K, Delayed immunologic complications due to injectable fillers by unlicensed practitioners: our experiences and a review of the literature Dermatologic Therapy, Vol. 29, 41–44, 2016

TYTUŁ: Praktyczne wskazówki leczenia trądziku pospolitego
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Waldemar Placek
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Chorób Przenoszonych Drogą Płciową i Immunologii Klinicznej. Uniwersytet Warmińsko – Mazurski w Olsztynie

STRESZCZENIE:
Leczenie trądziku pospolitego jest wypadkową postaci klinicznej, nasilenia zmian, umiejętności leczącego i kieszeni pacjenta. Należy przestrzegać następujących zasad: samo leczenie zewnętrzne można zastosować tylko u pacjentów zdyscyplinowanych z niedużą liczbą zmian zapalnych i trzeba pamiętać, że leczenie będzie wieloletnie, ponieważ pacjent wymaga ciągłego stosowania leków. Antybiotyki zewnętrzne (erytromycyna, klindamycyna, cykliczny węglan erytromycyny) można kojarzyć z retinoidami zewnętrznymi u pacjentów z przewagą zaskórników, a z nadtlenkiem benzoilu u pacjentów z przewagą zmian zapalnych. Nie stosuje się antybiotyków zewnętrznych dłużej niż 4 miesiące. Następnie przechodzimy na leczenie podtrzymujące połączeniem retinoidów i nadtlenku benzoilu, kwasu azelainowego. W średnio nasilonych postaciach oraz po 4 miesiącach nieskutecznego leczenia zewnętrznego antybiotyk powinien być podany ogólnie (tetracykliny, makrolidy) i w połączeniu z lekami miejscowymi (retinoidami, nadtlenkiem benzoilu, kwasem azelainowym). Po 4 miesiącach nieskutecznego leczenia ogólnie antybiotykami w połączeniu z miejscowymi retinoidami i nadtlenkiem benzoilu, oraz w ciężkich postaciach trądziku ropowiczego i trądziku ropowiczego z odczynem ogólnym można rozpocząć leczenie od podawania retinoidów ogólnie w dawce powyżej 0,5 mg/kg masy ciała / dobę do uzyskania dawki całkowitej 120-150 mg/kg masy ciała/kurację. Należy pamiętać, że w przypadku trądziku ropowiczego bezpieczniej jest łączyć retinoidy z makrolidami lub niewielka dawką sterydów ogólnie.


TYTUŁ: Zastosowanie laserów w trądziku różowatym oraz zmianach naczyniowych
AUTOR: Dr n. med. Barbara Pytrus
AFILIACJA: Gabinet Dermatologii Leczniczej i Laserowej „Platinium” we Wrocławiu

STRESZCZENIE:
Zmiany i nieprawidłowości naczyniowe w obrębie skóry twarzy stanowią cechę dominującą dla trądziku różowatego,szczególnie postaci rumieniowo – teleangiektatycznej. Występowanie napadowego zaczerwienienia, rumienia oraz rozszerzonych naczyń to istotny problem medyczny. Skóra naczyniowa cechuje się łatwością do zaczerwienienia, która ma ścisły związek ze wzmożoną reaktywnością , co jest wynikiem reakcji zapalnej, jaka zostaje uruchomiona w obrębie śródbłonków drobnych naczyń.Jako pierwszy objaw pojawia się rumień, który początkowo ma charakter przejściowy, a z czasem staje się utrwalony. Następnie z czasem pojawiają się rozszerzone naczynia krwionośne -teleangiektazje lub może dojść do przerostu tkanki łącznej. Celem działania lasera w zmianach naczyniowych jest hemoglobina obecna w naczyniach krwionośnych. Poprzez odpowiednio dobraną długość fali, czas trwania impulsu, gęstość energii wybrane chromofory ulegają zniszczeniu. Po absorpcji energii z wiązki światła laserowego przez hemoglobinę dochodzi do miejscowego podwyższenia temperatury w obrębie naczyń krwionośnych, co prowadzi do miejscowej koagulacji naczyń i ich zamknięcia. Światło pochłaniane przez hemoglobinę następnie zamieniane jest w energię cieplną i niszczy zmiany naczyniowe, nie uszkadzając skóry zdrowej. Rodzaj zabiegu, częstotliwość oraz całą procedurę zabiegową ustala indywidualnie lekarz w zależności od przypadku, rodzaju problemu-rumień czy teleangiektazje, jego nasilenia oraz czasu trwania i stopnia zaawansowania choroby. Po zabiegach laserowych następuje poprawa właściwości termoregulacyjnych naczyń krwionośnych na twarzy,co w konsekwencji zmniejsza wrażliwość tych naczyń na czynniki zewnętrzne. Teleangiektazje na twarzy dobrze reagują na leczenie laserami emitujących promieniowanie pochłaniane przez hemoglobinę, natomiast zmiany rumieniowe najlepiej reagują na IPL –Impulsowe Źródła Światła. Postęp technologiczny pozwolił stworzyć lasery emitujące energię o większym profilu bezpieczeństwa oraz o długości fali preferencyjnie wychwytywanej przez przepływającą krew. Poprawę objawów skórnych uzyskuje się średnio po ok. 4-6 miesiącach, najlepiej przy zastosowaniu metody kombinowanej – połączeniu IPL i lasera


TYTUŁ: Leki biopodobne w dermatologii – co warto wiedzieć?
AUTOR: Dr hab. n. med. Adam Reich, prof. nadzw.
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii UM we Wrocławiu

STRESZCZENIE:
„Podobny biologiczny produkt leczniczy” zwany także „lekiem biopodobnym” jest produktem podobnym do już zarejestrowanego leku biologicznego, tak zwanego „referencyjnego produktu leczniczego”. Substancją aktywną leku biopodobnego jest znana biologiczna substancja aktywna podobna (choć nie identyczna, jak w przypadku leku generycznego) do tej w referencyjnym produkcie leczniczym, przy czym oczekuje się, że biopodobny produkt leczniczy oraz odpowiedni referencyjny produkt leczniczy mają tożsame profile bezpieczeństwa i skuteczności oraz są zazwyczaj stosowane w leczeniu tych samych schorzeń. Niemożliwe jest jednak w pełni wierne skopiowanie oryginalnego leku biologicznego z powodu wykorzystania odmiennych linii komórkowych i odmiennego chronionego patentem procesu wytwarzania tych leków. W trakcie wykładu przedstawione zostaną najnowsze dane na temat leków biopodobnych stosowanych w dermatologii.


TYTUŁ: „Forum Dermatologicum” – nowe forum wymiany doświadczeń
AUTORZY: Dr hab. n. med. Adam Reich, prof. nadzw.1, Dr hab. n. med. Aleksandra Lesiak, prof. nadzw.2
AFILIACJA: 1Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii UM we Wrocławiu;
2Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi

STRESZCZENIE:
W roku 2015 zostało utworzone nowe czasopismo dermatologiczne „Forum Dermatologicum”, które wydawane jest pod patronatem Forum Młodych Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Czasopismo powstało jako owoc wielomiesięcznych starań, aby młodzi dermatolodzy w Polsce posiadali własną platformę do wyrażania swoich poglądów, myśli i idei, ale „Forum Dermatologicum” skierowane jest do dermatologów oraz lekarzy pokrewnych specjalności w każdym wieku. Mamy nadzieję, że „Forum Dermatologicum” będzie miejscem ożywionej wymiany doświadczeń, dyskusji naukowej i klinicznej, ale przede wszystkim, że będzie interesujące dla szerokiego grona czytelników. W trakcie wykładów zaprezentowane zostaną także najciekawsze prace dotychczas opublikowane na łamach naszego czasopisma.


TYTUŁ: Nowe trendy w terapii świądu
AUTOR: Dr hab. n. med. Adam Reich, prof. nadzw.
AFILIACJA: Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii UM we Wrocławiu

STRESZCZENIE:
Świąd definiowany jest jako nieprzyjemne odczucie prowadzące do drapania, przy czym może dotyczyć zarówno skóry pierwotnie zmienionej, jak i niezmienionej chorobowo. Świąd jest najczęstszym objawem chorób skóry, choć również wiele schorzeń internistycznych czy neurologicznych może przebiegać ze świądem. W ostatnich latach obserwuje się gwałtowny postęp w zakresie wiedzy na temat patogenezy i leczenia świądu, choć nadal u wielu chorych nie udaje się w pełni skutecznie zwalczać tego objawu. Lepsze poznanie patogenezy świądu sprawia, że opracowywane są nowe metody terapeutyczne tego niezwykle uciążliwego objawu. W trakcie wykładu zaprezentowane zostaną wyniki najnowszych prac badawczych i klinicznych poświęconych świądowi, a także algorytmy postępowania w różnych odmianach świądu.


TYTUŁ: Odpowiedzialność karna i cywilna w związku z przeprowadzeniem zabiegu dermatologii estetycznej
AUTOR: Dr hab. Monika Wałachowska
AFILIACJA: Katedra Prawa Ubezpieczeniowego, Wydział Prawa i Administracji UMK

STRESZCZENIE:
W ramach wystąpienia przedstawione zostaną przesłanki i granice odpowiedzialności karnej i cywilnej w związku z nieprawidłowo przeprowadzonym zabiegiem dermatologii estetycznej. Prelegentka wskaże na typy czynów zabronionych, związane z tym konsekwencje prawne oraz możliwości ograniczenia lub wyłączenia odpowiedzialności. Wskazane zostaną również wybrane aspekty odpowiedzialności nie tylko za wyrządzoną pacjentowi szkodę, ale także w związku z naruszeniem praw pacjenta. Nacisk w tym względzie zostanie położony na problematykę zakresu obowiązku informacyjnego oraz zgody na zabieg dermatologii estetycznej. Uwagi teoretyczne zostaną zilustrowane licznymi przykładami.


TYTUŁ: Nowotwory jamy ustnej, współczesne możliwości diagnostyczne i lecznicze.
AUTOR: Dr n. med. Piotr Winiarski

STRESZCZENIE:
Nowotwory jamy ustnej są istotnym problemem ze względu na dużą liczbę zachorowań i znaczny odsetek zgonów osób dotkniętych tą chorobą na całym świecie .Chorzy z nowotworami złośliwymi jamy ustnej często są diagnozowani w zaawansowanym stopniu choroby co powoduje istotne pogorszenie rokowania.

Stwierdzone zmiany patologiczne jamy ustnej bywają często bagatelizowane i niedoceniane co powoduje, że zgłaszają się do lekarza z bardzo zaawansowanym procesem nowotworowym. W pracy przedstawiono postępowanie diagnostyczne oraz sposoby leczenia w zależności od rozległości zmiany nowotworowej jamy ustnej.


TYTUŁ: Abdominoplastyka
AUTOR: Dr hab. n. med. Henryk Witmanowski, prof. UMK
AFILIACJA: Katedra i Klinika Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej, Collegium Medicum w Bydgoszczy, UMK w Toruniu.

STRESZCZENIE:
Rozstępy i nadmiar skóry okolicy brzucha to powszechny problem, który dotyczy zarówno kobiet jak i mężczyzn. Rozstępy powstają najczęściej w wyniku uszkodzenia włókien sprężystych (elastynowych) i kolagenowych, z których zbudowana jest skóra właściwa człowieka. Zerwanie jest wynikiem ich osłabienia lub działania zbyt dużych sił rozciągających. Pojawiają się najczęściej u kobiet w ciąży, osób uprawiających kulturystykę, osób otyłych, szybko rosnącej młodzieży, a także z powodu uwarunkowań genetycznych. Nadmiar skóry brzucha jest najczęściej wynikiem gwałtownej utraty masy ciała (m.in. ciąża, odchudzanie, zabiegi bariatryczne) lub procesu starzenia. Profilaktyka i zabiegi kosmetyczne nie zawsze dają dobre efekty estetyczne, stąd rodzi się potrzeba interwencji chirurgicznej. Prezentowana praca dotyczy sposobów poprawy wyglądu okolicy brzucha przy zastosowaniu relatywnie mało inwazyjnych metod chirurgii plastycznej, wykorzystujących technikę tzw. krótkiej blizny, mini abdominoplastykę, HLT abdominoplastykę, plastykę fleur-de-lis oraz tzw. technikę pasa zewnętrznego. Techniki te obok klasycznej abdominoplastyki są często jedynym skutecznym sposobem korekty wyglądu i poprawy funkcji omawianej okolicy.


TYTUŁ: Rola leków w prowokowaniu chorób pęcherzowych skóry
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Katarzyna Woźniak
AFILIACJA: Klinika Dermatologii i Immunodermatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa

STRESZCZENIE:
Autoimmunizacyjne choroby pęcherzowe skóry mogą być prowokowane lekami u osób predysponowanych genetycznie. Mechanizm wystąpienia choroby pęcherzowej po zastosowaniu leków nie jest jasny, ale podnoszony jest udział haptenów w zmianie antygenowości w obrębie naskórka lub błony podstawnej a także redukcja liczby CD8+ limfocytów T supresorowych, co prowadzi do zainicjowania produkcji autoprzeciwciał. Choroba pęcherzowa najczęściej rozwija się w 1-3 miesięcy od zastosowania podejrzanego leku. Najwięcej opisów dotyczy pemfigoidu i pęcherzycy prowokowanych lekami. Liczba leków jest długa i stale otwarta, ze względu na rozwój farmakologii, wydłużanie się życia oraz zapadalność na różne choroby. Najczęstszymi grupami leków wywołującymi pemfigoid i pęcherzycę są inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę i furosemid oraz niektóre antybiotyki. Nierzadko, obraz choroby w tych przypadkach jest niecharakterystyczny, co początkowo może stwarzać trudności diagnostyczne, ale uważa się, że choroby pęcherzowe prowokowane lekami raczej mają łagodny przebieg i zwykle nie wymagają agresywnego leczenia. Odstawienie podejrzanego leku zwykle prowadzi do szybkiego ustępowania zmian skórnych.


TYTUŁ: Wybrane problem dermatologiczne w hematoonkologii
AUTOR: Prof. dr n. med. Mariusz Wysocki
AFILIACJA: Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum w Bydgoszczy , Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

STRESZCZENIE:
W ostatnich latach dokonał się niezwykły postęp w transplantacji komórek krwiotwórczych. Niestety ostra i przewlekła postać choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) pozostaje nadal najważniejszym powikłaniem po transplantacji, które może zagrażać życiu. Ze względu na krytyczną rolę dermatologa w procesie diagnostyczno – terapeutycznym zarówno ostrej jak i przewlekłej skórnej postaci GVHD zostaną przedstawione zasady transplantacji oraz aspekty kliniczne i histopatologiczne skórnej postaci GVHD.


TYTUŁ: Wyzwania diagnostyczno – terapeutyczne w wybranych chorobach układowych tkanki łącznej.
AUTORZY: Dr n. med. Joanna Zalewska1, Dr hab. n. med. Sławomir Jeka1,2
AFILIACJA:

  • Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej, Szpital Uniwersytecki Nr 2 im. dr Jana Biziela w Bydgoszczy
  • Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej, Collegium Medicum w Bydgoszczy, UMK w Toruniu

STRESZCZENIE:
Rzadkie choroby reumatyczne mogą sprawiać lekarzom wiele trudności diagnostycznych. Bardzo często obserwuje się współistnienie objawów chorobowych poszczególnych jednostek chorobowych, które tworzą zespoły nakładania. Właściwa diagnostyka jest szczególnie istotna, gdyż od niej zależy rozpoznanie, a także ocena rokowania i leczenie. Jednak pomimo właściwego rozpoznania i leczenia, obserwuje się brak reakcji na stosowane leczenie oraz dalszy postęp choroby. Jedną z takich chorób jest twardzina układowa, w której obserwuje się często śródmiąższowe włóknienie płuc. Wymaga ona stosowania leczenia immunosupresyjnego, w zależności od stopnia zajęcia płuc, pod postacią wlewów z cyklofosfamidu lub podawania mykofenolanu mofetilu czy azatiopryny. W przebiegu twardziny układowej występują również zmiany naczyń nerkowych, które mogą prowadzić do następczego niedokrwienia, co wiąże się z wystąpieniem przełomu nerkowego, który występuje częściej w przebiegu twardziny układowej uogólnionej niż ograniczonej. Wiele trudności diagnostycznych sprawiają również pierwotne i wtórne zapalenia naczyń, które mogą wystąpić w przebiegu chorób takich jak toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów.


TYTUŁ: Konsultacja psychodermatologiczna w gabinecie lekarskim
AUTOR: Prof. dr hab. n. med. Anna Zalewska – Janowska
AFILIACJA: Zakład Psychodermatologii, Międzywydziałowa Katedra Immunologii Klinicznej i Mikrobiologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

STRESZCZENIE:
Psychodermatologia jest coraz bardziej rozpoznawana przez pacjentów, a nawet media, a porady psychodermatologiczne coraz częściej poszukiwane przez pacjentów z problemami skóry. Psychodermatologia wymaga współpracy wielu specjalistów, z których dermatolodzy, psychiatrzy i psychologowie stanowią trwały trzon. Współpracy różnych specjalności nie sprzyjają obecne rozwiązania organizacyjne opieki zdrowotnej, jednakże my dermatolodzy chcąc jak najskuteczniej pomagać naszym pacjentom powinniśmy się starać zbudować taki nieco nieformalny zespół specjalistów, którzy się dobrze rozumieją i współpracują ze sobą i w sposób rutynowy zlecać konsultacje psychiatryczne i psychologiczne. Pierwszym konsultantem jest zawsze dermatolog, gdyż choroba obejmuje skórę, drugim jest rutynowo psychiatra, który ocenia wpływ tzw. stresorów środowiskowych, w tym psychicznych, na skórę, a trzecim jest psycholog, który bierze na swoje barki „holowanie” pacjenta przez jego ciężkie życie, które ma silny związek z rozwojem danej przewlekłej choroby skóry. Rutynowość postępowania w/w zespołu jest szansą dla destygmatyzaji porad psychiatrycznych w społeczeństwie, a jednocześnie jest nieodzownym warunkiem prawidłowego działania psychodermatologii.


TYTUŁ: PQ – Age – bezinwazyjny zabieg ujędrniająco – liftingujący
AUTOR: Dr hab. n. med Barbara Zegarska, prof. UMK 1,2
AFILIACJA: 1Katedra Kosmetologii i Dermatologii Estetycznej, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, 2Clinica Dermatoestetica w Bydgoszczy

STRESZCZENIE:
Zapotrzebowanie na co raz to nowsze bezinwazyjne lub mało inwazyjne zabiegi poprawiające nie tylko wygląd skóry ale także niwelujące niedoskonałości skóry wywołane jej starzeniem prowokują do powstawania nowych technologii. PQ-Age to innowacyjny peeling liftingujący do rewitalizacji skóry firmy Croma-Pharma. Innowacyjność PQ-Age polega na tym, że zapewnia głęboką stymulację warstw żywych naskórka oraz skóry właściwej bez naruszenia jej powierzchni oraz łuszczenia naskórka. Składnikami aktywnymi peelingu są: 34% kwas trichlorooctowy, 5% nadtlenek mocznika, 5% koenzym Q10 w stężeniu oraz 10% kwas kojowy. Mieszanka kwasu trichlorooctowego ustabilizowanego w nadtlenku mocznika oraz pozostałych składników jest zdolna do wywołania silnej reakcji rozjaśniającej, regeneracyjnej, rewitalizującej w najgłębszych warstwach skóry. Jest to zabieg poprawiający napięcie wiotkiej skóry oraz redukujący przebarwienia w obrębie twarzy i ciała. Może być wykonywany o każdej porze roku, jest odpowiedni dla każdego rodzaju skóry również dla skóry wrażliwej. Głównymi wskazaniami są przebarwienia, blizny potrądzikowe, drobne zmarszczki i rozstępy.